februari 2008
Geschiedenis van Texel
Het is een prachtig eiland om er te zijn. Het is een soort van thuis komen of anders gezegd voor veel mensen is het een eiland om er hun vakantie door te brengen. En gelijk hebben ze, maar ook voor de wandelaars val er genoeg te wandelen. Natuurlijk is er het Texelpad, wat ik iedereen kan aanraden (zie Texelpad), maar ook voor de dagwandelaar zijn er diverse mogelijkheden.
Texel was in vroegere tijden een stuk van het vasteland. Voor onze jaartelling moeten op deze plaats al mensen gewoond. Uit die tijd is een stenen hamer gevonden (te zien in het Natuurhistorisch Museum). In de vroege middeleeuwen werd Texel vermeld als graafschap Thesla (772 na Chr.) en in 960 na Chr. kwam de vermelding 'insula Texlae' voor. Het Marsdiep moet dus tussen deze twee data ontstaan zijn.
Al voor 1200 waren de graven van Holland heer over de gouw Texel. Na 1349 werd het eiland een leen van de graven van Blois. In 1491 werd het eiland door de Hoekse aanvoeder Jan van Naaldwijk veroverd. Een jaar later brak een opstand van het Kaas- en Broodvolk uit, waaraan de Texelse bevolking deel nam.
Vanaf 1600 speelde Texel een belangrijke rol in de Republiek der Zeven Verenigde Provinciën. Het had een beschermde rede voor de vaart op Indië, voor de visserij en was zeer belangrijk als marinebasis tijdens de 'Tachtig jarige oorlog'. Bij de dijk van Oudeschild is nog een schans uit die tijd te zien.
Na 1834 is het voormalige eiland Eierland door een stuifdijk met het eiland Texel verbonden. Er ontstonden in die tijd nieuwere polders. Het oude land van Texel ligt hoger dan het nieuwe land.
In 1883 verloor Texel zijn betekenis voor de zeevaart, visserij en als marinebasis door de opening van het Noordzeekanaal.
In 1945 brak op het eiland een opstand uit van Georgiërs en Texelse verzetsgroepen tegen de Duitsers. Deze opstand kostten ca. 600 mensen het leven, waarvan meer dan 100 Texelaars. De overlevenden werden enkele weken na de Duitse capitulatie door de Canadezen ontzet.
Tussen 1957 en 1965 werden verschillende oude kerken op het eiland gerestaureerd. De kerk van Den Hoorn, Den Burg en Oosterend zijn van rond 1500. De hervormde kerk van Oudeschild werd in 1650 gebouwd en in 1740 vergroot.
Dit is in kort bestek de geschiedenis van het grootste Waddeneiland, waar je via de veerboot bij Den Helder in slecht twintig minuten kan overvaren.
